60 Share

BM GIDA İSRAFI SIRALAMASINDA 3. ÜLKE TÜRKİYE OLDU

İrem KETENCİ6 ay önce



 Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından 2021 Birlemiş Milletler Gıda İsrafı Endeksi Raporu yayınlandı. Birleşmiş Milletler Çevre Programı, 54 ülkede gerçekleştirdiği araştırmanın sonuçlarını açıkladı. Açıklanan rapora göre Türkiye’de her yıl 7,7 milyon tondan fazla gıdanın israf edildiği ortaya kondu. Buna göre Türkiye’de her yıl kişi başına tam 93 kg. yiyecek çöpe atılıyor. Bu da marketler, restoranlar ve evlerde tüketime hazır her 100 gıdanın 17’sinin doğrudan çöpe gittiği anlamına geliyor. Raporda yapılan bu israfın %40’ının henüz evlere girmeden yapıldığı ifade ediliyor. Bu da marketlerde ve restoranlarda yapılan israfa işaret ediyor. 


 Birleşmiş Milletler tarafından yayınlanan rapora göre dünya genelinde israf edilen toplam gıda ise 40 tonluk 23 milyon kamyon dolusu yiyeceğe karşılık geliyor. 23 milyon tır, arka arkaya dizildiğinde Dünya’nın çevresini 7 kez dolaşabiliyor… Raporda gıda israfının Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün daha önceki tahmininin iki katından fazla olduğu belirtiliyor. Bunda da özellikle koronavirüs dönemi ve ülkemizdeki gıda fiyatlarında ortaya çıkan enflasyonun etkisi olduğu düşünülüyor – ki marketlerde ve restoranlarda israfın çoğunluğu tarihi geçmiş veya tüketilmemiş gıdalardan oluşuyor. 

 Inger Andersen, bu yıl sonlarında yapılacak iklim ve biyoçeşitlilik zirvelerinden önce tüm ülkeleri israfla mücadele konusunda çaba harcamaya çağırıyor. Andersen, “İklim değişikliği, doğa ve biyoçeşitlilik kaybı, kirlilik ve israfla mücadelede ciddi olduğumuzu göstermek için dünya genelinde tüm işletmeler, hükümetler ve vatandaşların gıda israfı konusunda üzerine düşeni yapması gerekiyor. Sera gazı emisyonlarının yüzde 8’i israf edilen gıdalardan kaynaklanıyor. İsraf ettiğimiz gıdalar bir ülke kadar sera gazı emisyonuna neden oluyor. BM’nin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri gıda israfının 2030’a kadar yarı yarıya azaltılmasını öngörüyor.  


 Harekete geçmek için zaman zaman rakamların, verilerin büyüklüğü karşısında birey olarak ne yapsak fark etmeyecekmiş gibi hissediyor olabiliriz. Ancak biliyoruz ki, aldığımız her kararla sadece kendimizi değil tüm ekosistemi etkiliyoruz. İnsanın, doğayı şekillendirdiği bir dönemi yaşıyoruz. Her birimizin atabileceği o kadar çok fazla adım var. 




 BM Gıda ve Tarım Örgütü’ne göre, 


Dünyada 820 milyondan fazla insan açlık çekiyor. 


Her yıl 1.300.000.000 ton gıda israf ediliyor. 


Her yıl açlık çeken insanları dört misli doyurmaya yetecek kadar gıda çöpe gidiyor. 


Üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 14’ü satış noktasına dahi ulaşamadan kaybediliyor. 


Bu cümleyi okurken bile, 200.000 kg gıda israf edildi. 


Gıda israfı, dünyanın kaynaklarını da tüketiyor… 


Kaybolan gıda, 1,5 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazına yol açıyor. 


Yıllık olarak, tahıl ve bakliyatta yaşanan kayıplar nedeniyle 75 milyar metreküp; sebze ve meyvelerde yaşanan kayıp yüzünden 74 milyar metreküp su israf ediliyor. 


Tüketilmeden atılan et ve hayvansal ürünlerin üretilmesi için her yıl 715 milyon hektar arazi kullanılıyor. 


Küresel gıda sistemindeki toplam enerji tüketiminin yüzde 38’i kaybolan ya da israf edilen gıdanın üretilmesi için harcanıyor. 


Gıda kayıplarının parasal değeri 400 milyar dolardan fazla.   

 


Tüketicilerin Gıda İsrafına Karşı Alması Gereken Önlemler 


  • Değişim evde, planlamada, alışveriş listesinde, buzdolabında başlıyor.  
  • Menülerinizi planlayın. Böylece ihtiyaç duyduğunuz kadar alışveriş yapar, artan yemekleri nasıl değerlendireceğinizi önceden bilir ve israfı önlemiş olursunuz. 
  • Alışveriş listenizi hazırlarken gerçekten ihtiyacınız olan ve kısa zamanda pişirip hazırlamayı düşündüğünüz gıdalara odaklanın.  
  • Alışverişinizi haftalık yapıyorsanız, sadece o hafta yiyeceğiniz ürünleri alın. Buzdolabınızda uzun süre bekleyen ürünlerin yemeğe dönüşme ihtimalinin azaldığını unutmayın.  
  • Bu ihtimali artırmak için hangi gıdanın nasıl en iyi şekilde saklanacağını öğrenin. Örneğin bazı sebzelerin hava alması, bazılarının vakumlu kaplarda saklanması gerekir. Bu tip kuralları öğrendikçe gıdaların daha uzun süre taze kalmasının sırrını da çözmüş olursunuz. 


  

Üreticiler ve Satıcıların Gıda İsrafındaki Büyük Rolü 


  • Alışveriş sepetlerimizin gereksiz ürünlerle dolmasında perakendecilerin minik sürprizlerinin rolü var. Üretici veya marka tarafından düzenlenen “özel fiyat, bir alana bir bedava” vb. kampanyalar, almayı düşünmediğimiz ve muhtemelen çok da ihtiyaç duymadığımız ürünlere yönelmemizi yol açıyor. 
  • Bu nedenle özellikle kolay bozulur gıda ürünlerinde “bir alana bir bedava” kampanyalarının düzenlenmesi, ihtiyaç fazlası olarak alınan ikinci ürünün çöpe gitme ihtimalini artırıyor. 
  • Bunun önüne geçmek için İngiltere’deki marketler “bir alana bir bedava” kampanyalarına sınırlama getiriyor.  
  • Ambalajların üzerine eklenen pişirme ve saklama öneriler de israfın önlenmesi anlamında tüketiciye iyi bir çözüm sunabiliyor. 
  • Gıda israfıyla ilgili en tartışmalı konu ise son tüketim tarihi etiketleri. Hala yenilebilir özellikteki gıdaların sırf etiketindeki tarih geçtiği için çöpe atılması tüm dünyada rastlanan bir sorun.  
  • Bugün dünyanın farklı yerlerinde son tüketim tarihi geçmiş fakat sağlığa zararı olmayan, lezzetinden bir şey kaybetmeyen ürünler satan marketlere rastlanıyor. Bazı marketler bu tip ürünleri kendi raflarında daha uygun fiyat etiketleriyle bile satabiliyorlar.  
  • Bu sorunla başa çıkmak için önerilen diğer yöntem ise, gıda etiketlerinin sadeleştirilmesi ve tüketici tarafından daha net anlaşılacak şekilde iki tarih verilmesi: 
  • Kolay bozulur gıdalar için “son tüketim tarihi” 
  • Dayanıklı gıdalar için “kaliteli tüketim tarihi” (örneğin, “bu ürünün xx tarihinden önce tüketilmesi önerilir) 
  • Etiket formatları değiştikçe, tüketicilerin bu konuda bilgilendirilmesi ve eğitilmesi de kuşkusuz şarttır.  

 





Kaynak:  

Gıda dedektifi 

BBC Türkiye 

Grundig Ruhun Doysun 

Bu Blog İçin Durumunu Belirt

Love

1

Cool

0

Geeky

0

Lol

0

Meh

0

Omg

0

Thnk

0

Angry

0

Yorumda isminiz görünsün mü ?

Benzer Bloglar