243 Share

Göbeklitepe

Furkan Altunsoybir yıl önce



12.000 yaşında olduğu düşünülen göbekli tepe Mısır piramitlerinden yaklaşık 7-8 bin yıl daha önce yapıldığı düşünülen ve tarihin bilinen en eski ve en büyük tapınağı olduğu düşünülen bir yapıdır.

Şanlıurfa şehir merkezinin 18 kilometre doğusunda bulunan Göbekli tepe, Örencik Köyü yakınlarına konumlanmıştır. Büyük sütunlar ve ağır taşların oluşturduğu bu yapı, inşa sürecinde kullanılabilecek el arabası, alet edevat gibi malzemelerin olmadığı bir dönemde yapıldığı için nasıl yapıldığı da gizemini korumaktadır. Çok fazla insanın bu yapıda çalıştığı düşünülmektedir. Aynı zamanda büyük sütunların üzerinde bulunan kabartma hayvan sütunları da araştırmacılar için dikkat çeken zamanın ötesinde bir ayrıntı olmuştur.

UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesinde:

Göbekli tepe 2005 yılında Turizm Bakanlığı tarafından 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmiştir. Daha sonraki dönemlerde 2011 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine girmiştir. Temmuz 2018’de ise bir komite kararı ile UNESCO Dünya Mirası Listesine girmiştir.

Göbekli Tepe’den önceki bilgilere göre o yıllarda insanların demir kullanmayı bilmedikleri gibi daha çanak çömlek yapımına bile başlamadıkları düşünülüyordu.

Neolitik çağa ait olan bu kült merkezinde, aynı zamanda tarıma ve yerleşik hayata işaret eden buğdayın izleri de bulunmuştur.

1995 yılında Alman arkeolog Prof. Dr. Klaus Schmidt tarafından başlatılan Göbekli tepe kazıları sayesinde sadece Türkiye’nin değil, Dünya’nın da tarihi geçmişini değiştiren pek çok bilgiye ulaşıldı. Göbekli tepe kazılarında avcı-toplayıcı yaşama, tarım ve hayvancılığa geçiş sürecine, tapınak mimarisi ve sanatın ilk izlerine dair birçok veri bulundu. Hatta Neolitik Çağ’la ilgili bilinen pek çok doğrunun aslında farklı olduğunu kanıtladı.

Yapılan kazıların sonucunda Göbekli Tepe’nin avcı-toplayıcıların inanç sistemleri doğrultusunda oluşturdukları bir buluşma noktası olduğu keşfedildi. Göbekli tepe, bir başka deyişle, avlanma ve takas için inşa edilmiş. Bir yandan da avcı toplayıcı olarak gruplandırılan dönemin insanları, burada düzenli toplantılar gerçekleştirmiş. Göbekli tepe, M.Ö. 8 bin civarına kadar aktif olarak kullanılmış ancak daha sonrasında henüz bilinmeyen bir nedenle terk edilmiş. Fakat bu terk edilme gerçekleşmeden önce burada ilginç bir şekilde pek çok kalıntı  temizlenmiş. Bu durum da tapınağın bilinçli bir şekilde gömüldüğü ve kapatıldığı izlenimini yaratmakta.

Göbekli tepe ören yeri içerisinde yer alan buluntular ise oldukça ilginç. T şeklinde anıtsal dikili taşlar mevcut. Bu dikilitaşların boyu 6 metre, ağırlığı 40 ton civarında. Avcı toplayıcı dönemde T formundaki bu taşların nasıl inşa edildiği ve oraya nasıl konulduğu merak konusu. Çünkü bunları yapmak için yeterli basit el aletleri dahi o dönemde hala yoktu. Yapıldıktan sonra insan gücü ve hayvan gücü sayesinde oraya taşındığı düşünülmekte. Gizemini koruyan T formlu dikilitaşların yaklaşık 10-12 tanesi dairesel planda dizilmiş. 10-12 tane olan dikilitaşların araları ise taş duvarlar ile örülmüş.


Bu Blog İçin Durumunu Belirt

Love

0

Cool

0

Geeky

0

Lol

0

Meh

0

Omg

0

Thnk

0

Angry

0

Yorumda isminiz görünsün mü ?

Benzer Bloglar