112 Share

Uluslararsı Uzay İstasyonunun Yakınlarda Tespit Ettiği Mavi Jet Yıldırımları Nedir?

Furkan Altunsoy8 ay önce



Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki bilim adamları, gök gürültüsü bulutlarından yukarı doğru fırlayan parlak mavi bir şimşek tespit ettiler. 

Elektrik deşarjları gök gürültüsü bulutlarının tepesinden çıktığı için mavi jetlerin yerden fark edilmesi zor olabilir. Ancak bilim adamları, uzaydan bu gök mavisi ışık gösterisine yukarıdan bakabilirler. 26 Şubat 2019'da, uzay istasyonundaki aletler, Orta Pasifik Okyanusu’ndaki küçük bir ada olan Nauru yakınlarındaki bir fırtına hücresinden fırlayan mavi bir jeti yakaladı. Bilim adamları olayı 20 Ocak'ta Nature dergisinde yayınlanan yeni bir raporda anlattılar. 

Bilim adamları ilk önce her biri yaklaşık 10 ila 20 milisaniye süren beş yoğun mavi ışık parlaması gördüler. Mavi jet daha sonra buluttan, dünya yüzeyinin yaklaşık 10 ila 50 kilometre yukarısında uzanan atmosferik katman olan stratosfere uzanan dar bir koni şeklinde yayıldı.

Mavi Jet Yıldırımı Nedir?

  • Mavi jetler “normal” yıldırım deşarjları olarak başlatılır.
  • Bir gök gürültüsü bulutundaki üst pozitif yük bölgesi ile şarj bölgesinin üzerinde bir negatif perdeleme katmanı arasında ortaya çıkar.
  • Pozitif uç ağ, negatif yük bölgesini doldurur ve bundan sonra negatif uç, pozitif yük bölgesini doldurur.
  • Bundan sonra, pozitif uç buluttan çıkar ve yukarı doğru yayılmaya başlar.
  • Jetlerin mavi rengi, nötr ve iyonize moleküler nitrojenden gelen mavi ve ultraviyole yakın emisyon çizgilerinin sonucudur.
  • Mavi jetler ilk kez 21 Ekim 1989'da kaydedildi.

Rapora göre, bir bulutun pozitif yüklü üst bölgesi bulut ile yukarıdaki hava arasındaki negatif yüklü sınırla etkileşime girdiğinde mavi jetler ortaya çıkıyor gibi görünüyor. Mavi jet, karşıt yüklerin bulutta yer değiştirip kısaca eşitlenerek statik elektriği serbest bıraktığı bu "elektrik arızası" nın bir sonucu olarak ortaya çıkar. Ancak yazarlar, mavi jetlerin özelliklerinin ve bulutların üzerinde uzandıkları yüksekliğin "iyi karakterize edilmediğini" belirtti, bu nedenle bu çalışma, dramatik fenomeni anlamamıza katkıda bulunuyor. 

Bilim adamları, mavi jetten önceki flaşlardan dördünün küçük bir ultraviyole ışık (UV) darbesiyle geldiğini belirtti. Bu emisyonları, üst atmosferde görülen başka bir fenomen olan "elfler" olarak tanımladılar. 

Elektromanyetik Darbe Kaynaklarına Bağlı Işık Emisyonları ve Çok Düşük Frekans Bozulmaları anlamına gelen bir kısaltma olan "Elfler", iyonesfer de hızla genişleyen halkalar şeklinde görünen ışık emisyonlarıdır, kabaca 35 milden 620 mile kadar uzanan bir yüklü parçacık tabakasıdır.

Fırtına:

Aynı zamanda bir elektrik fırtınası veya şimşek fırtınası olarak da bilinir. Yıldırımın varlığı ve Dünya atmosferindeki gök gürültüsü üzerindeki akustik etkisiyle karakterizedir. Bu fenomen genellikle kümülonimbus bulutunda meydana gelir, fırtına da kuvvetli rüzgarlar ve şiddetli yağmur eşlik eder. Ayrıca kar, sulu kar veya doluya da yol açabilir.

Kümülonimbus Bulutu:

Yoğun ve yükselen dikey bir buluttur. Bu bulut, yukarı doğru güçlü hava akımlarının taşıdığı su buharı tarafından oluşturulur.


Ekip, uzay istasyonundaki bir modüle bağlı optik kameralar, fotometreler, X-ışını dedektörleri ve gama ışını dedektörlerinden oluşan bir koleksiyon olan Avrupa Uzay Ajansı'nın Atmosfer-Uzay Etkileşimleri Monitörü'nü (ASIM) kullanarak flaşları, elfleri ve mavi jeti gözlemledi. 

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ile insan ve robotik uzay uçuşu için fiziksel bilimler koordinatörü Astrid Orr yaptığı açıklamada, "Bu makale, ASIM'in gök gürültülü fırtınaların üzerinde gözlemlediği birçok yeni olgunun etkileyici bir vurgusu" dedi. ESA'nın açıklamasına göre, uzmanlar ayrıca mavi jetler gibi üst atmosfer olaylarının atmosferdeki sera gazı konsantrasyonlarını etkileyebileceğinden şüpheleniyorlar, çünkü ozon tabakası oluştukları yerde stratosferde bulunuyor.

Kaynak:

https://www.gktoday.in/current-affairs/what-is-blue-jet-lightning/

https://www.livescience.com/blue-jets-of-lightning.html

Bu Blog İçin Durumunu Belirt

Love

0

Cool

0

Geeky

0

Lol

0

Meh

0

Omg

0

Thnk

0

Angry

0

Yorumda isminiz görünsün mü ?

Benzer Bloglar