Turgut Uyar

Yaş
:
-
Burç
:
Aslan
Meslek
:
Şair
Doğum Yeri
:
Türkiye / Ankara
Doğum Tarihi
:
03 . 08 . 1927
70
0
0

Biyografi

Şiirlerinde Özlem, Hasret, Aşk, Sevgi gibi konuları ele alan, Türk edebiyatının hüzünlü şairidir Turgut Uyar.

Turgut Uyar, 4 Ağustos 1927 tarihinde Ankara‘da Fatma Hanım ile Hayri Bey’in altı çocuğundan beşincisi olarak doğmuştur. Tam adı Ahmet Turgut Uyar’dır. Babası orduda harita binbaşısı olarak görev yapmıştır ve Ankara’nın ilk Latin alfabesiyle yazılan sokak levhalarını geceler boyu çalışarak yazmış bir hattattır. Babası 1931 yılında emekli olduktan sonra İstanbul’a yerleştiler. Turgut Uyar, Edirnekapı’daki Hırka-i Şerif İlkokulu’nda eğitim hayatına başladı ve Beşinci İlkokul’da ilköğretimini tamamladı. Ortaokulu Konya‘da askeri bir okulda okudu. Daha sonra 1946 yılında Bursa Işıklar Askeri Lisesi ve sonra da 1947 yılında Askeri Memurlar Okulu’nu bitirdi.

Bu okulları bitirdikten sonra askeri memur olarak çalışmaya başladı. Posof’ta (o zaman Kars’a, günümüzde Ardahan’a bağlı bir ilçe) 4 yıl kaldıktan sonra, Samsun’un Temre ilçesine gönderildi. 2 yıl da burada askeri memur olarak görev yapan ünlü şair, Ankara’daki 4 yıllık görevinin ardından, 1958 yılında memurluk görevinden istifa etti.

Askeri memurluk mesleğini severek yapmadığını söyleyen Turgut Uyar 1967 yılında kadar Ankara‘da SEKA’da çalıştı ve buradan emekli oldu. Emekli olduktan sonra Ankara’dan İstanbul’a giderek yerleşti.

Turgut Uyar, yazdığı ilk “Yâd” adlı şiirini, 1947 yılında o zamanların en önemli dergilerinden biri olan ve birçok şairin adını duyurduğu “Yedigün” dergisinde yayımlar. 1948 yılında ise Turgut Uyar edebiyatımızın en sağlam kalemlerinden biri olan Nurullah Ataç‘ın ısrar ve çabaları ile “Kaynak”ışmaya katılır ve “Arz-ı Hal” şiiri yarışmada ikincilik kazanır.

Turgut Uyar’ın şiirlerinde birçok şairi ve onların şiir fikirlerini bulmak mümkündür. Onun bazı şiirlerinde toplumsal bir duyarlılık ile Nazım Hikmet izlerini, bazı şiirlerinde Atatürk konulu dizelerinde Cahit Külebi‘nin etkisini bulmak mümkündür. Bunun yanı sıra onun şiirinde Federico Garcia Lorca ve Ahmet Haşim‘i veya Orhan Veli Kanık‘ı bulmak mümkündür.

İlk dönem şiirlerinde kişisel yaşantılarının ve çevresinin izdüşümleri üzerinde durmuştu. Sonraları toplum ve törelerle çatışan bireyin yenilgisine yakılmış ağıtlar diyebileceğimiz şiirler yazdı. 1950 sonrası şiirimizi biçim ve öz bakımlarından yenileştirmesiyle İkinci Yeni’nin ilk akla gelen şairlerinden; deneme ve yorumlarıyla da günümüz Türk şiirini anlayışla, yetkiyle değerlendiren yazarlarımızdan biri oldu.

Turgut Uyar’ın 1946 yılında Yezdan Şener ile yaptığı ilk evliliğinden Bekir Tunga Uyar (d.1952), Semiramis (d.1948), Şeyda (d.1950) adlarında çocukları vardır. 1966 yılında boşandı.

Turgut Uyar, 1967 yılında tanıştığı yazar Tomris Uyar ile 1969 yılında evlendi. 1985 yılında kendisi vefat edene kadar da evli kaldılar. Hayri Turgut Uyar (d.1969) adında bir oğlu oldu.

Turgut Uyar, 22 Ağustos 1985 tarihinde İstanbul’da 58 yaşında (Siroz) karaciğer yetmezliğinden ölmüştür.

Ödülleri :
1963 – Yeditepe Şiir Armağanı, Tütünler Islak ile
1975 – Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü, Lucretius‘tan Evrenin Yapısı çevirisi ile (Tomris Uyar‘la birlikte)
1981 – Behçet Necatigil Şiir Ödülü, Kayayı Delen İncir ile
1984 – Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü, Büyük Saat ile


Şiirleri:
1950 – Arz-ı Hal
1952 – Türkiyem
1959 – Dünyanın En Güzel Arabistanı
1962 – Tütünler Islak
1968 – Her Pazartesi
1970 – Divan
1974 – Toplandılar
1982 – Kayayı Delen İncir

Toplu şiirleri :
1981 – Toplu Şiirler
1984 – Büyük Saat

İnceleme :
1984 – Bir Şiirden

Turgut Uyar'ın "Göğe Bakma Durağı" Şiiri:


İkimiz birden sevinebiliriz göğe bakalım
Şu kaçamak ışıklardan şu şeker kamışlarından
Bebe dişlerinden güneşlerden yaban otlarından
Durmadan harcadığım şu gözlerimi al kurtar
Şu aranıp duran korkak ellerimi tut
Bu evleri atla bu evleri de bunları da
Göğe bakalım

Falanca durağa şimdi geliriz göğe bakalım
İnecek var deriz otobüs durur ineriz
Bu karanlık böyle iyi afferin Tanrıya
Herkes uyusun iyi oluyor hoşlanıyorum
Hırsızlar polisler açlar toklar uyusun
Herkes uyusun bir seni uyutmam bir de ben uyumam
Herkes yokken biz oluruz biz uyumayalım
Nasıl olsa sarhoşuz nasıl olsa öpüşürüz sokaklarda
Beni bırak göğe bakalım

Senin bu ellerinde ne var bilmiyorum göğe bakalım
Tuttukça güçleniyorum kalabalık oluyorum
Bu senin eski zaman gözlerin yalnız gibi ağaçlar gibi
Sularım ısınsın diye bakıyorum ısınıyor
Seni aldım bu sunturlu yere getirdim
Sayısız penceren vardı bir bir kapattım
Bana dönesin diye bir bir kapattım
Şimdi otobüs gelir biner gideriz
Dönmeyeceğimiz bir yer beğen başka türlüsü güç
Bir ellerin bir ellerim yeter belliyelim yetsin
Seni aldım bana ayırdım durma kendini hatırlat
Durma kendini hatırlat
Durma göğe bakalım

Yorumda isminiz görünsün mü ?